เขียนลวดลายหน้ากากผีตาโขน : ช่างจุก

ผีตาโขน คือหน้ากากซึ่งประกอบขึ้นจากวัสดุตามธรรมชาติที่หาได้จากท้องถิ่น เช่น กาบมะพร้าว และหวดนึ่งข้าวเหนียวที่สานจากไม้ไผ่ หน้ากากผีตาโขนมีความเกี่ยวโยงอย่างแนบแน่นกับวิถีชีวิตและความเชื่อของชาวด่านซ้าย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในงานประเพณีบุญหลวง (บุญเผวสเดือน ๗) และงานประเพณีแห่บั้งไฟเพื่อขอฝน ชาวด่านซ้ายจะสวมใส่หน้ากากผีตาโขนและร่วมเดินในขบวนแห่ของพิธีสำคัญนี้

หน้ากากผีตาโขนที่ทำขึ้นจากวัสดุพื้นบ้านของท้องถิ่น แม้จะทำให้ดูน่าหวั่นกลัว แต่ขณะเดียวกันก็แฝงไว้ด้วยลวดลายอันวิจิตร ประณีต สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อเกี่ยวกับผี ธรรมชาติ และพุทธศาสนา หน้ากากผีตาโขน จึงเป็นงานศิลปะที่หลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวกันของ ความเชื่อ ประเพณีและวิถีชีวิตของคนด่านซ้าย

หน้ากากผีตาโขน คืองานศิลปหัตถกรรมของชุมชนที่สะท้อนให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของท้องถิ่นกับโลก  ลวดลายของหน้ากากผีตาโขนเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย จากเดิมเป็นลวดลายที่สร้างสรรค์ขึ้นผ่านแรงบันดาลใจจากธรรมชาติเช่น ดวงตาของเหยี่ยว และตาลูกอ๊อด (ลูกกบ) แต่ขณะเดียวกันก็รับเอาแรงดลใจจากที่อื่นเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในวัฒนธรรมของตน หน้ากากผีตาโขนจึงเป็นพื้นที่ของการเชื้อเชิญให้นักท่องเที่ยวได้เข้ามาแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับศิลปะและวัฒนธรรมและร่วมพัฒนาศักยภาพผ่านการสร้างสรรค์ลวดลายและสีสันของหน้ากากผีตาโขนร่วมกันกับศิลปินท้องถิ่น

 

 

Download ข้อมูลเพิ่มเติม : https://goo.gl/KUe161

Download สื่อองค์ความรู้ : https://goo.gl/ZDVavD

 

เขียนลวดลายหน้ากากผีตาโขน : ช่างจุก

คุณศรศักดิ์ เจริญทรัพย์

ศูนย์เรียนรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านหัวนายูง

๘๒ หมู่ ๑๔ ตำบลด่านซ้าย อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย

โทรศัพท์ ๒๘๕-๔๖๖-๑๖๕๓